اسکیزوفرنی چیست؟چه مشخصاتی دارد؟
23 شهریور

اسکیزوفرنی چیست؟چه مشخصاتی دارد؟

اسکیزوفرنی چیست؟چه مشخصاتی دارد؟

گروهی از اختلالات که در آنها شخصیت به کلی درهم می ریزد،واقعیت تحریف می شود و شخص از داشتن کارکرد در زندگی روزمره درمی ماند اسکیزوفرنی نام دارد.برای آشنایی بیشتر با این اختلال با ما همراه باشید.

اسکیزوفرنی در تمام فرهنگ ها دیده می شود حتی در فرهنگ هایی که گرفتار استرس ها و تنش های تمدن صنعتی نشده اند و حداقل ۲۰۰ سال است که گریبانگیر بشر شده است.

این اختلال حدود ۱% جمعیت را گرفتار می کند،میزان بروز آن در زن و مرد یکسان است و معمولا در اواخر بزرگسالی آشکار می شود(شروع آن در غالب موارد بین ۱۵ تا ۳۵ سالگی است).

کسانی که برچسب اسکیزوفرنی به آنان داده می شود معمولا چند ماه و گاهی چند سال باید در بیمارستان بستری شوند؛ و در هر دوره زمانی نیمی از تخت های بیمارستان های روانی را اشغال کرده اند.

بروز بیماری اسکیزوفرنی در مواردی تدریجی است به این ترتیب که شخص رفته رفته رفتار های نامناسب و انزواگزینی بیشتری نشان می دهد.در موارد دیگری آغاز بیماری ناگهانی است و به صورت آشوب و آشفتگی هیجانی و گم گشتگی شدید آشکار می شود.

مشخصات اسکیزوفرنی

ویژگی های اصلی اسکیزوفرنی را در دسته های زیر می توان خلاصه کرد:

اختلال فکر و توجه

در اسکیزوفرنی،هم فرایند تفکر اختلال پیدا می کند و هم محتوای فکر.نوشته زیر به قلم بیمار اسکیزوفرنی نشان می دهد درک تفکر اسکیزوفرنیایی تا چه اندازه دشوار است.

اگر اشیا با چرخش کشاورزی یا سطوح در نگاه ها بچرخد و از لحاظ زمانی با هر چیزی میزان شود؛من به یک رشته مدارک قبلی اشاره می کنم که در اظهار نظرهای پیشینم واقعیت های وارسی شده ای بودند و چیزی دیگر هم هست که مربوط می شود به دخترم که قسمت پایین گوش راستش پهن است و اسمش مری لو است.

این کلمات و عبارات به طور مجزا معنا دارند اما در ارتباط با یکدیگر فاقد معنا هستند.«آشفته گویی یا «سالاد کلمات» از مشخصات نوشته ها و گفتار افراد اسکیزوفرنیایی است.

به نظر می رسد هسته اصلی اختلال فکر در اسکیزوفرنی ناتوانی کلی از کنارگذاردن محرک های نامربوط باشد چنانکه در نمونه زیر از گفته های بیمار اسکیزوفرنیایی دیده می شود:

نمی توانم حواسم را روی چیزی متمرکز کنم.پراکندگی توجه آزارم می دهد.درگیر گفتگوهای گوناگونی هستم. گویی نوعی گیرنده هستم که صداها به من می رسند اما احساس می کنم مغزم نمی تواند آنها را حل و فصل کند.برایم سخت است حواسم را روی یکی از صداها متمرکز کنم.

این بیماران علاوه بر درگیر بودن با فرایندهای فکری درهم ریخته،گرفتار اختلال محتوای فکر نیز هستند.غالب آنان نسبت به بیمار بودن خود بینش ندارند.این بیماران گرفتار هذیان هم هستند یعنی باورهایی که بیشتر مردم آنها را برداشت غلط از واقعیت به شمار می آورند. 

رایج ترین هذیان های بیماران اسکیزوفرنیایی

 هذیان نفوذ

اعقاد به تلاش نیروهای خارجی برای کنترل و اداره کردن افکار و اعمال آنها

هذیان توطئه

اعتقاد به اینکه گروه ها یا مردمان معینی شخص را تهدید می کنند یا برعلیه او نقشه می کشند

هذیان عظمت

اعتقاد به نیرومندی و اهمیت خویش

اصطلاح پارانوییدی برای بیمارانی به کار می رود که هذیان توطئه دارند.شخص ممکن است به دوستان و وابستگان خود به این معنا مشکوک باشد که می خواهند او را مسموم کنند،یا او را زیر نظر دارند،تعقیبش می کنند یا پشت سرش حرف می زنند.

جنایت های مشهور به فاقد انگیزه که طی آن،کسی به شخص دیگری حمله می کند یا او را می کشد و هیچ علت آشکاری در بین نیست گاهی توسط بیماران اسکیزوفرنی پارانوییدی انجام شده است.

اختلال فکر و توجه

اختلال ادراک

غالب کسانی که گرفتار دوره های حاد اسکیزوفرنی هستند گزارش می دهند که دنیا در نظرشان متفاوت می نماید(صداها بلندتر و رنگ ها تندتر هستند).ممکن است احساس کنند بدن شان همان بدن سابق نیست(دست ها بسیار بزرگتر یا بسیار کوچک تر یا جای چشم ها در صورت تغییر یافته).

مهم ترین اختلال ادراک، توهم است یعنی داشتن تجربه های حسی علیرغم فقدان تحریک خارجی یا تحریک کافی. توهم دیداری(معمولا صداهایی که به شخص می گوید دست به چه کاری بزند)رایج ترین توهم شنیداری است.توهم دیداری(دیدن موجودات عجیب و غریب یا موجودات بهشتی)کمتر گزارش شده است.

اختلال ادراک

اختلال در جلوه هیجانی

بیماران اسکیزوفرنیایی معمولا نمی توانند پاسخ های هیجانی بهنجار از خود نشان دهند.از آنجا که هیجان های آدمی تحت تاثیر فرایندهای شناختی هستند بنابراین چندان شگفت آور نیست که اندیشه ها و ادراکات درهم ریخته،با تغییراتی در پاسخهای هیجانی متناسب همراه شود.

اختلال در جلوه هیجانی

نشانه های حرکتی و جدایی از واقعیت

بیماران اسکیزوفرنیایی غالباً کارهای حرکتی عجیب و غریب از خود نشان می دهند.ممکن است شکلک درآورند یا چهره شان وضعیا عجیبی پیدا کند.بعضی از آنان بسیار برانگیخته و ناآرام می شوند برخی نیز در نهایت کم تحرکی قرار می گیرند و به کلی فاقد پاسخدهی و تحرک می شوند و ساعتها در یک وضعیت بدنی غیرعادی بی حرکت می مانند.

چنین آدمی که به کلی از واقعیت جدا مانده ممکن است در برابر افکار و تخیلات درونی خود واکنش نشان دهد.

نشانه های حرکتی و جدایی از واقعیت

کوشش برای به دست آوردن تصویری گویا از نشانه های این بیماری با توجه به اینکه بعضی از آنها مستقیماً از بیماری ناشی می شوند اما بعضی دیگر واکنش به زندگانی بیمارستانی یا واکنش به داروهای مصرفی هستند،پیچیده و دشوار است.

منبع:زمینه روانشناسی هیلگارد،رشد،۱۴۰۱

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

آخرین دیدگاه‌ها

دیدگاهی برای نمایش وجود ندارد.

بایگانی‌ها

جستجو

دسته‌ها

نوشته‌های تازه